🌐Webinar: „Opieka nad chorym z alergią zaczyna się w aptece – wiedza przydatna w codziennej pracy farmaceuty”
📅 Data: 17 czerwca 2026 r.
🕖 Godzina: 19:00–20:30
👨⚕️ Prowadzący: dr hab. n. med. Piotr Dąbrowiecki
Wykład 90-minutowy dla farmaceutów
„Światowy tydzień alergii 2026 - opieka nad chorym z alergią zaczyna się w aptece – wiedza przydatna w codziennej pracy farmaceuty”
Cele wykładu
Po zakończeniu szkolenia farmaceuta powinien:
- rozpoznawać najczęstsze choroby alergiczne,
- odróżniać alergię od infekcji i innych schorzeń,
- właściwie doradzać leczenie OTC,
- identyfikować sytuacje wymagające pilnego skierowania do lekarza,
- edukować pacjentów w zakresie prawidłowego stosowania leków przeciwalergicznych,
- znać najważniejsze interakcje i błędy terapeutyczne.
1. Epidemiologia alergii – dlaczego farmaceuta jest ważny?
- Choroby alergiczne dotyczą 30–40% populacji.
- Liczba pacjentów stale wzrasta.
- Większość chorych najpierw trafia do apteki, a nie do lekarza.
- Farmaceuta jest pierwszym ogniwem systemu opieki.
Najczęstsze choroby alergiczne
- Alergiczny nieżyt nosa
- Astma
- Atopowe zapalenie skóry
- Pokrzywka
- Alergia pokarmowa
- Alergia na jad owadów błonkoskrzydłych
- Anafilaksja
2. Jak rozwija się alergia?
Mechanizm IgE-zależny
- Kontakt z alergenem.
- Produkcja przeciwciał IgE.
- Przyłączenie IgE do mastocytów.
- Ponowny kontakt z alergenem.
- Uwolnienie: histaminy, leukotrienów, prostaglandyn.
Objawy
- kichanie, świąd, wodnisty katar, łzawienie, duszność, pokrzywka.
3. Alergiczny nieżyt nosa – najczęstszy pacjent w aptece
Typowe objawy
✓ kichanie seriami
✓ wodnisty wyciek z nosa
✓ świąd nosa
✓ świąd oczu
✓ łzawienie
✓ niedrożność nosa
Jak odróżnić alergie od infekcji?
Leczenie pierwszego wyboru
Donosowe glikokortykosteroidy
Najskuteczniejsze leczenie ANN.
Częste błędy pacjentów
- stosowanie doraźne,
- odstawianie po 2–3 dniach,
- nieprawidłowa technika aplikacji.
Rola farmaceuty
Pokazanie prawidłowego stosowania aerozolu:
- głowa lekko pochylona,
- końcówka skierowana ku bocznej ścianie nosa,
- nie w stronę przegrody.
Leki przeciwhistaminowe II generacji - Preferowane
Dlaczego II generacja?
- mniej sedacji,
- brak działania cholinolitycznego,
- bezpieczniejsze u osób starszych.
Kiedy skierować do lekarza?
· Nawracające objawy
- jednostronna niedrożność nosa,
- krwawienia,
- utrata węchu,
- przewlekłe zapalenie zatok,
- brak poprawy mimo leczenia.
4. Astma – co powinien wiedzieć farmaceuta?
Objawy: kaszel, świszczący oddech, duszność, ucisk w klatce piersiowej, objawy nasilające się nocą.
Czerwone flagi
- duszność spoczynkowa,
- trudność w mówieniu,
- sinica,
- SpO₂ <94%,
- brak poprawy po lekach ratunkowych → pilna pomoc medyczna.
Największe błędy pacjentów
Nadużywanie salbutamolu
Zużywanie >3 inhalatorów SABA rocznie zwiększa ryzyko: zaostrzeń, hospitalizacji, zgonu.
Nieprzestrzeganie terapii przeciwzapalnej
Pacjent:
„Biorę lek tylko jak się duszę”.
Farmaceuta powinien wyjaśnić, że:
astma jest chorobą zapalną, a nie wyłącznie skurczową.
Najważniejsze grupy leków
Wziewne glikokortykosteroidy; budezonid beklometazon flutykazon
Połączenia ICS/LABA
- budezonid/formoterol
- flutykazon/salmeterol
Leki ratunkowe
- formoterol plus ICS – preferowane
- salbutamolu – jeśli preferowne nie mozliwe
Kontrola techniki inhalacji
Farmaceuta powinien sprawdzić:
- wydech przed inhalacją,
- prawidłowe uruchomienie inhalatora,
- głęboki wdech,
- zatrzymanie oddechu na 10 sekund.
5. Atopowe zapalenie skóry (10 min)
Objawy
- świąd, suchość skóry, wyprysk, zaostrzenia i remisje.
Najważniejszy lek?
Emolient
Pacjent z AZS powinien zużywać:
250–500 g tygodniowo.
Miejscowe glikokortykosteroidy
Częsty problem:
„Sterydów nie wolno stosować”.
Steroidofobia
Farmaceuta powinien wyjaśnić:
- prawidłowo stosowane GKS są bezpieczne,
- nie należy ich odstawiać zbyt wcześnie.
Inhibitory kalcyneuryny
6. Pokrzywka (10 min)
Objawy
- bąble pokrzywkowe, świąd, obrzęki.
Leczenie
Leki przeciwhistaminowe II generacji.
W przewlekłej pokrzywce możliwe zwiększenie dawki nawet do 4-krotności (pod kontrolą lekarza).
Czego NIE zalecać?
- wapna,
- rutynowego stosowania leków I generacji,
- przewlekłego stosowania steroidów doustnych.
7. Alergia pokarmowa
Najczęstsze alergeny: mleko, jaja, orzeszki ziemne, orzechy, ryby, skorupiaki, soja, pszenica.
Co nie jest alergią?
Nietolerancja laktozy
Brak mechanizmu IgE.
Objawy: wzdęcia, biegunki, bóle brzucha.
Mity
· testy IgG nie rozpoznają alergii.
· biorezonans nie ma wartości diagnostycznej.
· odczulanie nie jest metodą leczenia większości alergii pokarmowych.
8. Anafilaksja – stan zagrożenia życia
Objawy
Po kontakcie z alergenem pojawiają się:
Skóra
Układ oddechowy
- duszność, świsty, chrypka.
Układ krążenia
Przewód pokarmowy
Leczenie pierwszego wyboru
Adrenalina domięśniowo
Mięsień uda.
Nie: steryd, wapno, lek przeciwhistaminowy.
Farmaceuta powinien nauczyć:
- kiedy użyć autowstrzykiwacza,
- jak go używać,
- że nie istnieją przeciwwskazania do podania adrenaliny w anafilaksji.
9. Mity spotykane w aptece
„Wapno pomaga na alergię” Brak dowodów naukowych.
„Leki przeciwhistaminowe uzależniają” Fałsz.
„Sterydy donosowe są niebezpieczne” Fałsz.
„Z alergii się wyrasta” Nie zawsze.
„Naturalne preparaty są bezpieczne” Nie zawsze.
Podsumowanie :
10 najważniejszych faktów niezbędnych dla farmaceuty
- Alergia i infekcja to nie to samo.
- Donosowe GKS są najskuteczniejsze w ANN.
- Leki przeciwhistaminowe II generacji są preferowane.
- Wapno nie leczy alergii.
- Astma jest chorobą zapalną.
- Nadużywanie salbutamolu jest niebezpieczne.
- W AZS podstawą leczenia są emolienty.
- Steroidofobia pogarsza wyniki leczenia.
- W anafilaksji lekiem pierwszego wyboru jest adrenalina.
- Farmaceuta jest kluczowym ogniwem w rozpoznawaniu i edukacji pacjentów z alergią
➡️ Po zakończeniu transmisji – Test wiedzy (zakładka Testy do rozwiązania)
🎓 Uczestnicy webinaru otrzymają:
- 2 punkty edukacyjne – farmaceuci
- 4 punkty edukacyjne - technicy farmaceutyczni
📘 Po zakończeniu części wykładowej odbędzie się krótki test wiedzy (5 pytań jednokrotnego wyboru).
📝 Agenda:
19:00 – 19:05 | Powitanie i wprowadzenie
19:05 – 20:15 | Wykład: „Opieka alergologiczna jest niezbędną opieką
" prowadzony przez dr hab. n. med. Piotr Dąbrowiecki
20:15 – 20:25 | Sesja pytań i odpowiedzi (Q&A)
20:25 – 20:30 | Podsumowanie szkolenia
📢 Nie przegap okazji, aby poszerzyć swoją wiedzę w jednym z najbardziej niedocenianych obszarów farmakoterapii!
Do zobaczenia online! 🚀
